Moesson
Vilan in Koempoeland

Koempoelan Noord

Niets in het leven had mij voorbereid op Beetsterzwaag. Ik vermoedde dat er een Fries bakkertje woonde, ongetwijfeld de laatste in zijn soort, en verder? Lege weilanden met hier en daar een koe. Dat beeld moest ik bijstellen toen ik 'de Buorskip' betrad, een statige Friese boerderij waar de grootste koempoelan van het Noorden werd gehouden. De zaal zat vol. Tjokvol. En in de bijzalen waren ook mensen te vinden. Friesland, Groningen, Drenthe, in het Noorden bloeit de Indische cultuur volop.

Rijk verleden
"Meestal zijn er zo'n tweehonderd mensen", zegt Reina Overbeek Bloem glimlachend. Zij organiseert met Hans Kwantes ("Samen met Bob en Lisssy en Harry en andere vrijwilligers," voegt Reina erbij) sinds twee jaar deze bijeenkomst. Daarvoor maakten ze deel uit van de KJBB, maar in 2005 besloten ze op eigen kracht verder te gaan. De achtergrond ervan hoor ik niet, hoe nieuwsgierig ik ook kijk. Vorig jaar bleek uit een enquête gehouden dat de bezoekers zeer tevreden waren. De bezoekers, dat zijn "ál die Nederlanders, die iets met Indië te maken hebben gehad, vooral degenen die hun roots daar hebben liggen." En waarom? "Omdat we er nog zijn. Omdat we zo'n rijk verleden hebben, of dat nu gaat om verhalen, geluiden of makan." Dat blijkt, want er is de hele zaterdag lang cabaret starring Joop Lefrandt, die in verschillende gedaantes verschijnt en aspecten van dat verleden verbeeldt. Als de zaal meezingt uit Kun je nog zingen... verdwijn ik even naar de zijzaal.

Franse les
In de zijzaal staat Henk Beekhuis uit Groningen met zijn reizend archief. Passagierslijsten, informatie over kampen, folders, websites en parate kennis, Henk heeft het allemaal. En boeken ter inzage. Elders in de zaal zijn boeken te koop, de Stichting Ontluikend Sumba is er in de hoop iets voor de mensen daar te kunnen betekenen, ik kan er wel uren blijven. Maar het entertainment roept. Ik ga terug naar de grote zaal waar iedereen aan lange tafels zit te luisteren en te genieten. De band Tropical Mood speelt weer, volgens mijn buurman aan de tafel zijn bijna alle bandleden zoons van de beroemde Oma Portier die 96 jaar is en helaas afwezig, want morgen heeft ze een grote fuif.
Dan gebeurt er iets wonderlijks. Een oudere dame, klein en gemaakt van kwikzilver, komt naast me zitten. We kijken naar elkaar en giechelen. Het klikt meteen. Mijn tafel doet boos "Ssst!!!" tegen ons want Joop Lefrandt is middenin een conference. Achterin de zaal praten we verder. Over haar overgrootvader in Batavia en wat er daarna gebeurde, over het nut van Franse les, omgaan met tegenslag, de vreugde van het internet en over romantiek. "Nóóit je eigen wezen geweld aandoen voor iemand", zegt mijn nieuwe vriendin, "nooit." Dan gaat ze verder, want ze heeft het druk en kan zich heus niet alleen met mij bezig houden. Intussen is het cabaret bijna afgelopen. Van het laatste gedeelte heb ik alleen flarden gehoord: ..."niet uit ons hart"... "Indisch... blijvende waarde" ...
Bij de uitgang praat iedereen even na met Reina en Hans. Reina regelt dat ik met iemand mag meerijden naar het station. Terwijl ik mijn jas aandoe, zie ik een oudere man ontroerd vertellen over wat hij hier vond, hij komt terug, zegt hij, natuurlijk, en de hele tijd houdt hij Reina's handen vast.

Spekkoek
Op weg naar de trein passeer ik die ene Friese bakker van Beetsterzwaag. Er staat een advertentiebord op de stoep: "Half suikerbrood, heel Friesland". Ik geloof het niet meer. Als er nu "spekkoek" gestaan, ja, dan misschien. Het was een overweldigende dag en volgende maand ga ik weer naar een koempoelan.

Kumpulan Noord te Beetsterzwaag
Opgericht: zelfstandig sinds begin 2006.
Aantal bezoekers: meestal tegen de tweehonderd, eerste generatie Indisch met (Hollandse) aanhang, enkelen uit de tweede generatie.
Activiteiten: elk kwartaal een bijeenkomst.
Website: -
Eigen periodiek: convocaat met agenda.
Organisatie: Reina Overbeek Bloem en Hans Kwantes.
Contact: Tel: 0599-287241; mail: kwantasia2@kpnplanet.nl

Onder de bedrijfsnaam Mevrouw Vijf Producties produceert Vilan van de Loo creatieve teksten.
http://www.vilanvandeloo.nl