Tobben in Indië (1 van 8)

Tobben in Indië. Een analyse van vijf levensgidsen uit de periode 1908-1932, geschreven voor Nederlandse vrouwen die naar Nederlands-Indië emigreerden.
Doctoraalscriptie Rijksuniversiteit Leiden, Indische lettereren. Augustus 1993.

Hoe is dat toch gekomen, die voorliefde voor Indië, en waar komt die fascinatie voor handboeken vandaan? Vragen die mij vaak gesteld worden, en die ik in het onderstaande fragment uit mijn doctoralscriptie beantwoord. Daarna vindt u een aantal fragmenten uit het vijfde hoofdstuk van de scriptie.

Wilt u meer lezen, dan verzoek ik u geduldig te zijn; een publicatie over deze en andere handboeken is in voorbereiding.

Iets over mijzelf
Ik ben geboren met een karakter dat neigt naar het onzekere, dat twijfelt aan elke gedachte en aarzelt over ieder besluit. Toen ik opgroeide, bleek die onzekerheid geen kinderziekte te zijn; ik wist mij geplaatst in een wereld van wanorde waarin een stap naar links of juist naar rechts onvoorstelbare maar zeker verschrikkelijke gevolgen zou hebben. Mijn pubertijd zou dan ook chaotisch verlopen zijn, als er niet een baken was verschenen: ik leerde de wetenschap kennen.
Nu is wetenschap een groot woord voor het onderwijs op een middelbare school, maar toch, de vreugde van het weten, het besef van kennis was voor mij een intense ervaring. Feiten bleken in patronen gerangschikt te kunnen worden, waardoor problemen gestructureerd werden en waardoor vaak een logische oplossing ontstond. Deze benadering vormde een harmonieuze eenheid met mijn verzameling boeken vol antwoorden. Thuis had ik onder meer Hoe hoort het eigenlijk?; Hoe kleed ik mij?; Spreekoefeningen; Moeder, zeg me eens; Hoe zijn de Vrouwen? De twaalf vrouwentypen en Beter kussen. Ik ontwikkelde een liefde voor de literatuur en besloot om Nederlands te gaan studeren. Na het doorlopen van de verplichte werkgroepen leek het erop dat ik mij aan de achttiende-eeuwse travestieromans zou gaan wijden. Titels als Clorimena of de vrouwelyke Lakey en D'Bagyn in Mans klederen hadden voor mij een onweerstaanbare aantrekkingskracht. Dat veranderde toen ik Peter van Zonneveld ontmoette.

Tijdens zijn colleges over de Indische letteren ontdekte ik een wereld die mij alles beloofde wat ik eigenlijk in mijn studie zocht: literatuur uit een verre en voorbije samenleving, interessante vrouwelijke auteurs en levens die net als het mijne gevuld waren met onzekerheid en twijfel. Dat er ooit een koloniale tijd was, waarin mensen naar een onbekend land gingen waar alles anders was en grote en kleine levensvragen beantwoord moesten worden, sprak sterk tot mijn verbeelding. Het stemde me zeer tevreden dat ik daarop mijn eigen onzekerheid kon projecteren. Dat mijn eigen handboeken een Indisch equivalent bleken te hebben, vond ik dan ook niet verrassend. In de Universiteitsbibliotheek vond ik twee dames-auteurs die zulke boeken hadden geschreven; mevrouw Kloppenburg-Versteegh en mevrouw Catenius-van der Meijden werden al snel vertrouwde raadgeefsters.
Nu ik aan het einde van mijn studie een afstudeerscriptie dien te schrijven, kan uit de combinatie van mijn onzeker karakter en liefde voor de Indische letteren geen ander onderwerp voortkomen dan de bestudering van de Indische levensgidsen.

lees verder

  Klik hier voor de complete versie

Onder de bedrijfsnaam Mevrouw Vijf Producties produceert Vilan van de Loo creatieve teksten.
http://www.vilanvandeloo.nl